Dưới đây là những bước hướng dẫn cách chơi cờ úp cũng như luật lệ cần tuân thủ, mời bạn cùng theo dõi:
2.1. Hướng dẫn cách chơi cờ úp
Để giành được chiến thắng, người chơi phải ăn được quân Tướng của đối phương. Mở đầu ván đầu, mỗi bên sẽ nhận được 16 quân (đen hoặc đỏ) sau đó sắp xếp bàn cờ và quyết định người đi trước. Tiếp đến, bên người chơi trước di chuyển 1 quân cờ, các quân cờ đang úp phải tuân thủ theo vị trí mà nó đang chiếm giữ.
Ví dụ, quân úp đang nằm ở vị trí cạnh quân Tướng, vốn là vị trí vốn của Sĩ thì nước đầu tiên phải di chuyển theo chức năng của quân Sĩ. Sau cùng, quân cờ sẽ được lật ngửa để xem thực chất đó là quân gì, từ đây đến cuối trận, người chơi sẽ di chuyển theo đúng luật của cờ tướng truyền thống.
2.2. Luật lệ cờ úp
Luật lệ về bàn cờ: Bàn cờ úp sử dụng bàn cờ tướng tiêu chuẩn, gồm có 9 hàng dọc, 10 hàng ngang cắt nhau tạo ra được 90 điểm, trên bàn cờ có 2 vị trí đặc biệt là “Sông” và “Cung Tướng”.
Sông trong cờ úp là đường ngang chia bàn cờ thành hai phần bằng nhau, tượng trưng cho ranh giới giữa hai lãnh thổ đối địch. Sông chính là đường kẻ ngang thứ năm trên bàn cờ, tính từ mỗi phía của bàn cờ.
Trước và sau khi vượt sông, một số quân cờ sẽ có những quy định di chuyển khác nhau. Chẳng hạn như:
-
Quân Tốt khi chưa qua sông chỉ được đi thẳng một ô mỗi lượt. Sau khi qua sông, quân Tốt có thể đi thẳng hoặc đi ngang, mỗi lần một ô.
Cung Tướng (hay còn gọi là Cung Vua) là nơi mà quân Tướng phải ở trong suốt ván cờ, được đánh dấu bởi hình chữ X. Tướng không được phép ra ngoài khu vực này, điều này làm cho việc bảo vệ Tướng trở nên quan trọng. Đây cũng là nơi giới hạn di chuyển của quân Sĩ. Tuy nhiên, quân Sĩ chỉ được phép di chuyển trong phạm vi Cung Tướng theo đường chéo của các ô vuông.
Luật lệ về quân cờ: Mỗi ván cờ bắt buộc có đủ 32 quân và chia đều cho mỗi bên gồm 16 quân Đỏ, 16 quân Đen. Trong đó phải có đủ 7 loại quân Tướng, Sĩ, Tượng, Xe, Pháo, Mã, Tốt.

Tướng (将/帅)
-
Vị trí và di chuyển: Tướng nằm trong cung tướng, chỉ được di chuyển ngang hoặc dọc trong phạm vi ô của cung tướng.
-
Vai trò: Quân quan trọng nhất trong cờ úp. Mục tiêu chính của trò chơi là chiếu bí tướng đối phương.
-
Quy tắc đặc biệt: Tướng không được phép đối diện trực tiếp với Tướng đối phương trên cùng một cột dọc mà không có quân cản ở giữa.
Sĩ (士/仕)
-
Vị trí và di chuyển: Sĩ chỉ di chuyển theo đường chéo, mỗi lần một ô và có thể vượt sông để triển khai các chiến thuật khác nhau.
-
Vai trò: Bảo vệ Tướng, ngăn chặn các đòn tấn công trực tiếp vào Tướng.
-
Chiến thuật: Sĩ thường được dùng để tạo ra thế phòng thủ vững chắc trong cung tướng.
Tượng (象/相)
-
Vị trí và di chuyển: Tượng di chuyển theo đường chéo hai ô một lần và được phép vượt qua sông. Nếu có quân cờ chặn giữa đường thì nước đi của Tượng không hợp lệ. Đây cũng chính là điểm khác biệt của cờ úp so với cờ tướng.
-
Vai trò: Bảo vệ lãnh thổ và hỗ trợ các quân khác trong phòng thủ.
-
Chiến thuật: Tượng thường được dùng để chặn đứng các đòn tấn công từ quân đối phương và giữ thế phòng thủ.
Xe (车)
-
Vị trí và di chuyển: Xe có thể di chuyển ngang hoặc dọc không giới hạn số ô, miễn là không bị cản.
-
Vai trò: Quân mạnh nhất trong cờ úp, có thể tấn công và phòng thủ hiệu quả.
-
Chiến thuật: Xe thường được dùng để kiểm soát các đường ngang và dọc trên bàn cờ, tạo ra sức ép lớn đối với đối phương.
Pháo (炮)
-
Vị trí và di chuyển: Pháo di chuyển giống như Xe nhưng khi tấn công, phải có một quân cờ bất kỳ (gọi là ngòi) giữa Pháo và quân cờ bị tấn công.
-
Vai trò: Tấn công mạnh mẽ, đặc biệt trong giai đoạn đầu và giữa ván cờ.
-
Chiến thuật: Pháo thường được dùng để tấn công từ xa và tạo ra sự đe dọa liên tục cho các quân cờ đối phương.
Mã (马)
-
Vị trí và di chuyển: Mã di chuyển theo hình chữ L (một ô ngang và hai ô dọc hoặc ngược lại), và bị cản nếu có quân cờ nằm ngay cạnh ô xuất phát.
-
Vai trò: Tấn công linh hoạt, có thể đi qua các quân cờ khác (trừ trường hợp bị cản).
-
Chiến thuật: Mã thường được dùng để tạo ra các đòn tấn công bất ngờ và phức tạp, đồng thời hỗ trợ các quân cờ khác.
Tốt (兵/卒)
-
Vị trí và di chuyển: Tốt di chuyển thẳng mỗi lần một ô, sau khi qua sông có thể di chuyển ngang hoặc thẳng mỗi lần một ô.
-
Vai trò: Quân nhỏ nhưng quan trọng, có thể trở thành mối đe dọa lớn khi tiến sâu vào lãnh thổ đối phương.
-
Chiến thuật: Tốt thường được dùng để tạo áp lực và làm phân tán sự chú ý của đối phương, tạo cơ hội cho các quân cờ mạnh hơn.

